Tiêu chuẩn an toàn thang máy gia đình TCVN: Những quy định cần biết

     Việc lắp đặt thang máy gia đình trong các công trình nhà phố, biệt thự hay nhà cải tạo ngày càng trở nên phổ biến tại các đô thị. Tuy nhiên, thang máy là thiết bị di chuyển theo phương thẳng đứng đòi hỏi tính an toàn rất nghiêm ngặt. Để đảm bảo thiết bị vận hành bền bỉ và bảo vệ an toàn cho mọi thành viên trong nhà, hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia (TCVN) cùng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) được ban hành như một thước đo bắt buộc. Hiểu rõ các quy định này giúp gia chủ dễ dàng giám sát thi công, nghiệm thu công trình và an tâm trong suốt quá trình sử dụng.

Phân biệt giữa quy chuẩn QCVN và tiêu chuẩn TCVN

     Trong hồ sơ kỹ thuật của thang máy, người dùng thường bắt gặp các ký hiệu như QCVN hay TCVN đi kèm các dãy số hiệu. Việc phân biệt rõ tính chất pháp lý của hai khái niệm này là bước đầu tiên để nắm bắt đúng các yêu cầu kỹ thuật:

          • Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN): Mang tính pháp lý bắt buộc áp dụng. Bất kỳ hệ thống thang máy nào trước khi đưa vào vận hành thực tế đều phải đáp ứng đầy đủ các ngưỡng an toàn tối thiểu được quy định trong QCVN. Nếu không đạt, thang máy sẽ không được cấp tem kiểm định và không được phép lưu hành.

          • Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN): Về bản chất là các hướng dẫn, tiêu chuẩn mang tính tự nguyện áp dụng nhằm chuẩn hóa thiết kế, phương pháp thử nghiệm và tính toán cơ khí. Tuy nhiên, khi một văn bản QCVN viện dẫn trực tiếp đến các điều khoản trong TCVN, thì những nội dung kỹ thuật đó mặc nhiên trở thành yêu cầu bắt buộc phải tuân thủ.

Thang máy gia đình thuộc quy chuẩn nào: QCVN 32:2018 hay QCVN 02:2019?

     Một hiểu lầm khá phổ biến hiện nay là nhiều người cho rằng cứ thang máy lắp trong nhà ở riêng lẻ thì đều áp dụng chung quy chuẩn thang máy gia đình. Trên thực tế, cơ quan quản lý phân loại dựa trên thông số kỹ thuật vận hành chứ không căn cứ vào vị trí lắp đặt:

          – QCVN 32:2018/BLĐTBXH (Quy chuẩn dành riêng cho thang máy gia đình): Văn bản này chỉ áp dụng cho những dòng thang đáp ứng đồng thời cả ba tiêu chí:

          • Vận tốc định mức của buồng thang không vượt quá 0,3 m/s.

          • Diện tích hữu ích của sàn cabin không lớn hơn 1,6 m² và chiều dài mỗi cạnh sàn không nhỏ hơn 0,6 m.

          • Toàn bộ hành trình nâng hạ của cabin không vượt quá 15 m.

          – QCVN 02:2019/BLĐTBXH (Quy chuẩn an toàn chung cho thang máy): Áp dụng ngay khi thang máy vượt qua bất kỳ tiêu chí nào trong ba ngưỡng trên. Trên thực tế, phần lớn các dòng thang máy gia đình sử dụng công nghệ cáp kéo hiện nay đều có dải vận tốc từ 0,5 m/s đến 1,0 m/s (khoảng 30 – 60 m/phút). Do đó, về mặt quy chuẩn pháp lý, đa số thang máy dân dụng tại Việt Nam chịu sự điều chỉnh của QCVN 02:2019/BLĐTBXH – bộ quy chuẩn có phạm vi áp dụng rộng và các yêu cầu kỹ thuật chi tiết hơn.

     Bên cạnh đó, các tiêu chuẩn TCVN quan trọng thường được viện dẫn bao gồm: TCVN 6396-20:2017 và TCVN 6396-50:2017 quy định về cấu tạo, lắp đặt và thử nghiệm bộ phận an toàn; TCVN 7550:2005 về tiêu chuẩn cáp thép chịu tải; và đặc biệt là TCVN 6396-21:2020 dành riêng cho thang máy lắp mới trong các công trình nhà ở đang sử dụng (nhà cải tạo).

Các nhóm thiết bị an toàn bắt buộc phải có trên thang máy

     Dù công trình chịu sự điều chỉnh của quy chuẩn nào, một hệ thống thang máy đạt chuẩn chở người bắt buộc phải trang bị đầy đủ các cụm thiết bị an toàn dưới đây:

          – Bộ khống chế vượt tốc (Governor) và phanh hãm an toàn: Thiết bị giám sát tốc độ cơ học gắn trên đỉnh giếng thang, phải còn nguyên kẹp chì niêm phong của nhà sản xuất khi kiểm định lần đầu. Khi cabin chạy xuống vượt quá tốc độ cho phép, bộ governor sẽ kích hoạt hàm phanh cơ khí ngàm chặt vào ray dẫn hướng để giữ buồng thang đứng yên, ngăn ngừa nguy cơ rơi tự do.

          – Khóa liên động cửa tầng và màng quang điện: Cửa tầng phải có chốt khóa cơ khí kết hợp tiếp điểm điện an toàn, đảm bảo cửa chỉ mở khi sàn cabin đã dừng bằng tầng và thang không thể chạy nếu có cửa tầng chưa đóng kín. Cùng với đó, cảm biến photocell dạng mành hồng ngoại lắp dọc mép cửa sẽ tự động phát hiện vật cản để lùi cửa, chống kẹt tay chân cho người sử dụng.

          – Bộ giảm chấn và thiết bị báo quá tải: Giảm chấn cao su, lò xo hoặc thủy lực bố trí dưới đáy hố pit giúp triệt tiêu xung lực va chạm nếu cabin hoặc đối trọng di chuyển vượt hành trình đáy. Cảm biến quá tải sẽ phát chuông cảnh báo và giữ cửa mở khi tải trọng vượt định mức.

          – Hệ thống liên lạc khẩn cấp và bộ cứu hộ tự động (ARD): Cabin bắt buộc phải có nút chuông báo động, hệ thống điện thoại liên lạc nội bộ và bộ ắc quy cứu hộ tự động đưa thang về tầng gần nhất để hành khách bước ra ngoài khi mất điện lưới.

          – Bảng chỉ dẫn và không gian an toàn: Trong cabin phải gắn sẵn bảng hướng dẫn xử lý sự cố kèm số điện thoại liên hệ cứu hộ khẩn cấp. Tại đỉnh giếng thang và đáy hố pit phải chừa đủ không gian lánh nạn để bảo vệ an toàn cho nhân viên kỹ thuật khi thao tác bảo trì.

Những thông số an toàn thực tế chủ nhà có thể tự kiểm tra

     Phần lớn các phép đo kiểm định phức tạp đòi hỏi máy móc chuyên dụng, tuy nhiên chủ nhà vẫn có thể tự đo lường và theo dõi một số chỉ số kỹ thuật cơ bản:

          • Khe hở ngưỡng cửa tầng và cabin: Khoảng hở ngang giữa mép ngưỡng cửa cabin và mép ngưỡng cửa tầng không được vượt quá 35 mm. Nếu khoảng hở này lớn hơn mức quy định, nguy cơ sụt chân của trẻ nhỏ là rất cao, đồng thời phản ánh việc lắp đặt cơ khí chưa đạt chuẩn.

          • Khoảng cách an toàn giữa cabin và đối trọng: Toàn bộ khoảng cách tĩnh và khoảng cách chuyển động giữa các bộ phận nhô ra của cabin và khung đối trọng phải duy trì tối thiểu từ 50 mm (0,05 m) trở lên để tránh va chạm.

          • Nhiệt độ không gian máy móc: Khu vực đặt tủ điều khiển và động cơ cần giữ thông thoáng, duy trì nhiệt độ trong khoảng từ +5 °C đến +40 °C để các linh kiện vi xử lý không bị quá nhiệt dẫn đến treo hệ thống.

Bộ ba hồ sơ pháp lý bàn giao và kiểm định an toàn

     Khi hoàn thiện việc lắp ráp, trước khi đưa thiết bị vào sử dụng chính thức, chủ nhà cần yêu cầu đơn vị thi công cung cấp đầy đủ bộ ba hồ sơ pháp lý quan trọng:

          • Giấy chứng nhận hợp quy: Văn bản chứng minh mẫu thang máy hoặc các linh kiện an toàn cốt lõi phù hợp với các quy chuẩn kỹ thuật hiện hành trước khi bán ra thị trường.

          • Lý lịch thang máy: Hồ sơ gốc do nhà sản xuất và đơn vị lắp ráp thiết lập, ghi chép toàn bộ thông số kỹ thuật, sơ đồ điện, bản vẽ cơ khí và theo sát thiết bị trong suốt vòng đời sử dụng.

          • Giấy chứng nhận kết quả kiểm định và tem kiểm định: Do trung tâm kiểm định độc lập được cơ quan nhà nước cấp phép ban hành sau khi thử tải thực tế (thử tải tĩnh và tải động). Tem kiểm định an toàn dán trực tiếp trong buồng thang ghi rõ ngày thử nghiệm và thời hạn cần kiểm định định kỳ tiếp theo.

Tư vấn và thi công thang máy đạt chuẩn cùng Thang Máy Thiên Nam

     Hiểu rõ các yêu cầu khắt khe từ hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia, Thang Máy Thiên Nam luôn áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt cho từng bộ phận cơ khí và mạch điều khiển. Đội ngũ kỹ sư của chúng tôi cam kết mang đến các giải pháp lắp đặt thang máy gia đình an toàn, đúng quy chuẩn TCVN và QCVN, giúp tối ưu diện tích xây dựng cho cả nhà mới lẫn nhà cải tạo.

     Để tìm hiểu chi tiết các giải pháp kỹ thuật và dịch vụ lắp đặt, bạn có thể tham khảo tại website thangmaythiennam.net. Khi cần tư vấn về tiêu chuẩn kích thước hố thang hoặc chuẩn bị hồ sơ kiểm định an toàn cho ngôi nhà của mình, hãy liên hệ ngay số hotline 0912 888 814 (gặp Mr Phương) để được phục vụ chu đáo.

Tìm kiếm có liên quan